Νέες ρυθμίσεις για τη γονική άδεια και την άδεια φροντιστή
Αλλαγές στο καθεστώς χορήγησης της γονικής άδειας και της άδειας φροντιστή προωθεί το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με στόχο τη διευκόλυνση των εργαζομένων που καλούνται να συνδυάσουν τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις με την οικογενειακή φροντίδα.
Οι παρεμβάσεις εστιάζουν στην κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής ενός έτους μεταξύ διαδοχικών γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά, στην απλούστευση των διαδικασιών για ζευγάρια που εργάζονται στον ίδιο εργοδότη, καθώς και στην άρση της προϋπόθεσης εξάμηνης απασχόλησης για τη λήψη άδειας φροντιστή.
Όπως έχει επισημάνει η Υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, επιδίωξη είναι να ενισχυθεί η ευελιξία στη χρήση των εργασιακών αδειών, ώστε οι εργαζόμενοι γονείς να μπορούν να προγραμματίζουν αποτελεσματικότερα τον χρόνο τους.
Υπενθυμίζεται ότι η γονική άδεια προβλέπεται για διάστημα έως τεσσάρων μηνών ανά γονέα και ανά παιδί, με τους δύο πρώτους μήνες να επιδοτούνται από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Γονική άδεια: Τι προβλέπεται για οικογένειες με δύο ή περισσότερα παιδιά
Κάθε εργαζόμενος γονέας δικαιούται, βάσει του ισχύοντος πλαισίου, τέσσερις μήνες γονικής άδειας για κάθε παιδί, έως τη συμπλήρωση του όγδοου έτους της ηλικίας του. Ωστόσο, για τη χορήγηση νέας άδειας που αφορά διαφορετικό παιδί προβλέπεται κατά κανόνα η συμπλήρωση ενός έτους πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη μετά τη λήξη της προηγούμενης άδειας.
Με τη νέα ρύθμιση σχεδιάζεται η κατάργηση αυτού του χρονικού περιορισμού, προκειμένου να διευκολυνθούν οι εργαζόμενοι γονείς που επιθυμούν να αξιοποιήσουν το δικαίωμα γονικής άδειας για περισσότερα παιδιά.
Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος που έχει λάβει γονική άδεια για το πρώτο παιδί του θα μπορεί να αιτηθεί αντίστοιχη άδεια για το δεύτερο, χωρίς να χρειάζεται να μεσολαβήσει ένα έτος εργασίας από τη λήξη της προηγούμενης άδειας.
Η αλλαγή αφορά τον χρόνο χορήγησης των αδειών και όχι τη συνολική διάρκειά τους, η οποία εξακολουθεί να ανέρχεται σε τέσσερις μήνες για κάθε γονέα και κάθε παιδί.
Τι αλλάζει για ζευγάρια που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση
Απλούστευση των διαδικασιών προωθείται και για τους εργαζόμενους γονείς που απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη. Με το υφιστάμενο καθεστώς, οι δύο γονείς υποβάλλουν κοινή δήλωση, στην οποία καθορίζεται ποιος θα λάβει πρώτος τη γονική άδεια και για ποιο χρονικό διάστημα.
Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές αποσκοπούν στη μείωση των διαδικαστικών απαιτήσεων, δίνοντας στις οικογένειες μεγαλύτερη ευχέρεια στον προγραμματισμό της φροντίδας των παιδιών τους, χωρίς να παραμερίζονται οι εργασιακές τους υποχρεώσεις.
Άδεια φροντιστή: Καταργείται η προϋπόθεση εξάμηνης προϋπηρεσίας
Παρεμβάσεις προβλέπονται και για την άδεια φροντιστή, η οποία αποτελεί ξεχωριστό δικαίωμα από τη γονική άδεια.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει έξι μήνες απασχόλησης μπορούν να λάβουν έως πέντε εργάσιμες ημέρες άδειας ανά ημερολογιακό έτος, χωρίς αποδοχές, για τη φροντίδα συγγενικού προσώπου ή ατόμου που διαμένει στο ίδιο νοικοκυριό και αντιμετωπίζει σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.
Το υπουργείο Εργασίας προωθεί την κατάργηση της προϋπόθεσης εξάμηνης προϋπηρεσίας, ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να αξιοποιούν το συγκεκριμένο δικαίωμα χωρίς να απαιτείται η συμπλήρωση του αρχικού αυτού διαστήματος απασχόλησης.
Επίδομα γονικής άδειας: Έως 1.840 ευρώ από τη ΔΥΠΑ
Η γονική άδεια εξακολουθεί να έχει διάρκεια έως τέσσερις μήνες για κάθε γονέα και κάθε παιδί. Από το συνολικό διάστημα, οι δύο πρώτοι μήνες επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ με ποσό ίσο με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό.
Με βάση τον κατώτατο μισθό των 920 ευρώ που αναφέρεται για την 1η Απριλίου 2026, η επιδότηση διαμορφώνεται ως εξής:
1.840 ευρώ συνολικά για το δίμηνο επιδότησης, χωρίς να υπολογίζονται οι αναλογίες δώρων εορτών και επιδόματος άδειας
920 ευρώ για τον πρώτο μήνα γονικής άδειας.
920 ευρώ για τον δεύτερο μήνα γονικής άδειας.
Οι υπόλοιποι δύο μήνες της γονικής άδειας δεν επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ.
Το δικαίωμα γονικής άδειας είναι ατομικό για κάθε γονέα. Συνεπώς, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, και οι δύο γονείς μπορούν να λάβουν έως τέσσερις μήνες άδειας ο καθένας, με επιδότηση για τους δύο πρώτους μήνες.
Για ένα παιδί, η συνολική διάρκεια γονικής άδειας μπορεί να φτάσει τους οκτώ μήνες και για τους δύο γονείς, ενώ η βασική επιδότηση μπορεί να ανέλθει συνολικά σε 3.680 ευρώ, χωρίς τις πρόσθετες αναλογίες.
Η άδεια μπορεί να χορηγείται συνεχόμενα, τμηματικά ή με ευέλικτο τρόπο, σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση για τη γονική άδεια
Οι εργαζόμενοι που επιθυμούν να κάνουν χρήση της γονικής άδειας υποβάλλουν σχετική αίτηση στον εργοδότη τους, γραπτώς ή ηλεκτρονικά, προσδιορίζοντας το χρονικό διάστημα για το οποίο ζητούν να απουσιάσουν από την εργασία τους.
Κατά κανόνα, η αίτηση πρέπει να υποβάλλεται τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι.
Σε περίπτωση που ο εργοδότης ζητήσει την αναβολή της άδειας λόγω σοβαρής διατάραξης της λειτουργίας της επιχείρησης, οφείλει να αιτιολογήσει εγγράφως την απόφασή του.
Για την καταβολή του επιδόματος απαιτείται η δήλωση της γονικής άδειας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και η υποβολή της σχετικής αίτησης στη ΔΥΠΑ, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Ενδιαφέρεσαι για δουλειά ως Φροντιστής ενηλίκων ή παιδιών; Δες όλες τις θέσεις εργασίας εδώ
